Sayısal Dönüşüm; Dijital Dönüşüm

1 151

Giriş

Son yılların en büyük teknoloji trendlerin arasında yer alan sayısal dönüşüm veya dijital transformasyon hakkında pek çok yazı kalem alındı ve katma değerleri hakkında bolca mürekkep dökülmüştür. Hatta sayısallaşmanın ilk dönemlerinde iç ve dış müşteri sunumlarında pek çok kez, yakında benim de dijital bir kopyamı yapacaklar ifadesini sıkça kullanıyordum.

Sayısal veya elektronik devlet, sayısal ikizler, endüstri 4.0 ve pek çok değişik ifadeler artık günümüzün gerçeği olmaktadır. Peki dijital dönüşüm tam olarak neyi hedeflemeli konusu net mi? Kanımca bu halen ucu çok açık ve kurum yapısına göre farklılık göstermektedir.

Sayısal Dönüşüm Nedir?

En basit anlatımla kurumun işleyişinde kullanılan kuralların iyileştirilerek sayısallaştırılması, en az insan etkisine gerek duyulması, hataların azaltılması, performans ile tasarruf artışı ve dolaysıyla maddi kazanım sağlanması, etkin planlama ve geleceğe güvenle bakmak için yöntemler bütünüdür.

Sayısal dönüşüm aslında daha yeni başlamadı. Şirketler içine bilgisayarların ilk girişiyle çok önceleri başladı, yazışmalarımızın elle veya daktilo yerine bilgisayar ortamında yapılması, önce faks sonraları elektronik posta ve sosyal medya ile devam eden, günümüzde ise “blockchain”, Nesnelerin İnterneti, AR/ VR / AI v.b. kısaltmaları ile alınan yolları bir tanesini kesin olarak görmüşsünüzdür.

Peki her şey güzelce işliyor mu yoksa öngörülemeyen veya yanlış yapılanlar yok mu?

Sıkça yapılan hatalar

Hatalar ve yaşanan çöküşler

Değişik sektörler aslında uzun zamandır bunu yaşamasına karşın, ne yazık ki devamlılık ve gelişim sağlanmadığından, göz ardı etmektedir. Sayısallaşma adına eski ve hantal olan süreçleri iyileştirme yerine, olduğu gibi sayısallaştırmakta ve hatalar ile birlikte sanal ortama taşınmaktadır. Bunu nedeni ise eski alışkanlıkların devam ettirilmesi, yeniliğe kapalı olunması veya hataların görülememesi sayılabilir.

Sayısal ortamda ne yazık ki eski alışkanlıklarımızın değişmesi gerektiğini emek ve para kaybı olduktan sonra görülmekte, suçu da genelde “bu işe yaramaz” ile teknolojiye yükleme alışkanlığı bulunmaktadır.

Diğer yaşananlar arasında kurumlar sayısallaştırma için ilgili bir sorumlu atar, ancak o sorumlu kişi yönetim tarafından bir idari makam ile güçlendirilmemekte, adeta tek başına veya çok küçük bir kadro ile sayısal dönüşüm yapılması istenmektedir.

Kimi şirket çalışanları ise yönetimin gücü arkasında olmadığını bilerek olumsuz katkı sağlamakta ve ne yazık ki süreci, emeği ve gelişim isteğini sabote etmektedir.

Yaşananların arasından ise en ilginci ise, kurum dışından bir uzman kadroya görev verilir, ancak ne yazık ki içeriden onlara eşlik eden, şirket kültürünü ve bilgilerini doğru şekilde aktaran bir yolcu / ortak / partner sağlanmamaktadır.

Ortaya çıkan sonuç ise tam bir hilkat garibesi olarak karşımıza çıkar ve sonuçta başarısız uygulamalar arasında yerini almakadır.

Başarı hikayeleri, ancak…..

Peki başarılı olan uygulamalar? Onlar da başarılı şekilde çalıştırılır, kullanılmaya başlanır, ancak gelişmesi devam ettirilmediğinden, yavaşça gücünü kaybetmekte ve ölüme terk edilmektedir. Haliyle getirisi ve avantajları zaman içinde kaybolmaktadır.

Çok başarılı sonuçlanan ve dönüşümü tam uygun olarak kavrayan kimi kurum ise bunu lanse etmekte, değişik ortamlarda paylaşımlarda bulunmakta, ancak her ne hikmetse orada bırakmaktadır.

Sonuçlandırmakta veya gerçek hayata geçirmek noktasında durma kararı alınıyor (yoksa uygulama kararını alamıyor mu???)

Başarı hikayelerin ortak noktaları nedir?

Başarılı uygulamalarda ise genelde ortak adımlar görünmektedir.

Öncelikle neden bu yola girilmesi gerektiğini, şirket yönetimi tarafından desteklendiğini gösteren bir karar alınmakta, yönetim içinden bir isim sahip çıkmakta, şirket içinden sağlam ve güçlü bir ekip atanmakta veya tanımlanmakta ve şirket dışından bir danışmanlık firmasıyla gerekçeli bir uygulama kararı ile, yol haritası, başlangıç noktası, sonuç noktası ve gidilecek rotayı yol haritasına uygun şekilde ele almaktadır. Zaman planlaması da net ve doğru öngörülerle ele alınmaktadır.

Bununla da yetinmeyip, başarılı şekilde hayata geçen sayısal dönüşümün gelişebilmesi için süre sonunda iyileştirme, gelişim v.b. isimleri altında ayrı bir birim tarafından hayatta tutulmakta, eğitim ve bilgi paylaşımlarla devamlı canlı tutulur. Bunu bir seferlik değil, devam eden yeni bir hayat olduğu anlatılmaktadır.

Ne yapılmalıdır?

Doğru uygulamalardan yola çıkarak çok kısa ve öz, atılması gereken bazı adımları paylaşmak isterim.

Karar alınması

İşin en zor kısmı bu olsa gerek. Şirket yönetimi bulundukları noktayı gerçek bir algı ile irdelemeli, daha iyi olabilmek için sayısal dönüşümün şart olduğunu kabullenmeli ve bunun kararının alınması gerekir.

Takımın Kurulması

Takım çalışmasında kesinlikle şirketin yönetiminden bir sponsor, sahibi v.b. olmalıdır. Sponsor istediği takımı şirketin değişik kesimlerden seçebilme serbestisi olmalıdır.

İçerideki bilginin yetersizliği dikkate alınarak, sektör ve teknoloji uzmanlığı olan harici danışmanlarla bir araya gelmelidir. Takımın boyutu aynı şekilde çok önemlidir.

Aşırı kalabalık ekipler hantal olacak, fazlasıyla küçükler ise kuruma hakim olamayacaktır. Sayı ve nitelik şirkete göre değişim gösterecektir.

Takımın kurulduğu ve amacı şirket içinde de paylaşılmalı ve herkes tarafından bilinmelidir. Belirli dönemlerde de şirket içinde paylaşımlar ve seminerlerle de aktarım yapılmalıdır.

Yol Haritası / Planlama

Planlama düzgün bir şekilde yapılmalıdır. Bugün ve süre sonunda varılması istenen nokta net ortaya konulmalıdır. Süre genelde 24 veya 36 ay ile sınırlı tutulmalıdır. Daha uzun sürecek uygulamalarda dikkat dağılımı ve ilgisizlik yaratacaktır.

Süre içinde hedeflerde revizeler yapılabilir, yönetimin onayıyla da devam ettirilebilir. Burada tavsiye hedeflerin şirket tarafından uygulanabilecek ve kabul edilebilir sonuç veya sonuçlar sağlamasıdır.

Yol haritasının nasıl uygulanacağı da kaleme alınmalıdır. Yol haritası tek başına yetersiz kalması sıkça görülen bir eksikliktir. Ör. gidilecek yolda neler kullanılacak, nasıl kullanılacak, destek gerektiğinde kimden istenecek v.b. dahil edilmelidir.

Uygulama

Uygulama kafaları kuma gömmeden, şirketin, sektörün ve teknolojinin gerçeklerini dikkate alarak yapılmalıdır. Gerekli durumlarda adaptasyona, rota değişime, düzenlemesine de gidilmelidir.

Şirket ve kurum çalışanların desteğini alabilmek için belirli dönemlerde paylaşımlar yapılmalıdır. Genel olarak her 3 ayda bir yapılmasında yarar var. Takım kendisini de denetleyebilecek bir ortam sağlayacaktır.

Sonuç bildirimi ve sonrası

Süre sonunda nerede başlandığını, nasıl ilerlendiğini, neler yapıldığı ve sonuçta gelinen yeni BAŞLANGIÇ hakkında bilgi verilmesiyle, yolculuğu ilk aşaması tamamlanacaktır. Neden mi başlangıç? Çünkü uygulanan değişimden sonra, devamlılık göstermeli, iyileştirmeleri yapılmalıdır.

Bunları aslında hepimiz çoktan duyduk ve biliyoruz.

Örnekler

Senelerdir yanımızda olan veya yeni başlayan bazı döngüleri paylaşmak isterim;

KAIZEN

kaizen method

Kalite Yönetim Sistemi

kalite yönetimi

Dijital Türkiye Programı

dijital Türkiye

Özünde hepsinin ortak kullandığı ifade, devamlı geliştirme ve iyileştirme yapılması, bir döngüden söz edilmektedir.

Son Söz

Sayısal dönüşüm yaşantımızın bugünün gerçeğidir. Olmadan rekabette geriye düşeceğimiz gibi, insanlarımızın çalışma ve hayat kalitesi düşer, atılımları yapmakta gecikir ve başkaların çözümlerine mecbur kalırız.

Kendi yönteminizi istediğiniz için siz seçin, zorunluluktan dolayı yola çıkmayın.

Gökhan Yanmaz

İstanbul / Şubat 2019

1 yorum
  1. Sertaç Şamioğlu diyor

    Yazı gayet güzel eline sağlık Gökhan (:

Fikrini Belirt!

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Sitemiz GDPR kurallarına uygun çerezler kullanmaktadır. Bu çerezler ile websitemizin performansını iyileştirmeyi hedeflemekteyiz. TamamDaha fazla