Elektrik Dağıtım Şirketlerinde İnovasyon

1 125

Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Özelleştirilmesi

Bir taraftan elektrik dağıtım şirketinin özelleştirilmesi, diğer taraftan günün gelişen teknolojik şartları ile inovasyon gündeme gelmişti. Belki de gündemi teknoloji şirketlerinin belirlemesi ile sadece teknolojik olarak gündemimizi işgal ediyor, bugünün şartlarına uygun bir organizasyon ve bunlara bağlı değişim birlikte düşünülmüyor.

Oysa düşünülmesi gereken konu tüm organizasyon içinde inovasyon olmalı, her ne kadar isimleri biraz değişmiş olsa da bugünkü özel dağıtım şirketleri,  geleneksel Belediye Elektrik Dağıtım birimi ve Tedaş yapısını yaklaşık olarak muhafaza ediyor. Burada asıl sorulması gereken şirketlerin mevcut durumu muhafaza etmesi mi, yenilik yapması mı?  Asıl sorun değişime ihtiyaç duyulup duyulmadığına karar verebilmek, değişim ihtiyacının veya mevcut durumun performansının yetersiz olduğu konusunda fikir birliği oluşmuşsa o zaman inovasyon çalışmalarına hız verilmelidir.

Elektrik dağıtım şirketlerinin pazar payları, lisanslarında belirtilen ve coğrafi olarak tanımlaması yapılmış görev alanları ile sınırlıdır.

Bu sınırlar içerisinde pazar paylarını arttırmak konusunda yapabilecekleri tek şey, lisansını almış oldukları dağıtım bölgesindeki serbest tüketici hakkını elde etmiş tüketicileri müşteri portföylerinde tutabilmek başarısıdır.

Onun dışında tüketimi arttırmak konusunda şirketlerin yapabilecekleri fazla bir uygulama yoktur, tüketim miktarını etkileyen faktörler, Dünyadaki ve Ülkedeki mevcut zamandaki genel ekonomik durum, görev bölgesinin gelişmesi ile ilgili yatırım teşvikleri ve görev bölgesinin gelişme potansiyeli ile doğrudan ilgilidir.

O zaman şirketlere pazar paylarını arttırmada sınırlı imkan sahibi olduklarından dolayı, kârlarını muhafaza etmek veya arttırmak için verimlilik dışında çok fazla alternatif kalmamaktadır, verimlilik için de inovasyon kaçınılmaz olmuştur.

Elektrik dağıtımı müşteri hizmetlerinde 1984’ten günümüze;

  • Kâğıt kalemle yapılan bazı işlerin bilgisayar ortamında yapılmasından, (o zamanlar en lüks teknoloji elektronik hesap makineleri idi)
  • Elektromekanik sayaçlar yerine, elektronik sayaç kullanımına geçilmesinden,
  • Sayaç okumada kâğıt kalem yerine, GPRS’li el terminali kullanımına başlanmasından,
  • Düzenlenmiş faturaların veznelerde tahsilinden, Online ve Offline tahsilat yapılmasına

kadar ilerleme kaydedilmiştir.

Bugün teknolojinin geldiği noktaya bakarsak, IT olarak bugün günlük hayatımızda sıradan olan birçok teknolojiyi o günlerde hayal etmek bile neredeyse imkânsızdı, bugün sahip olunan imkanlar ile imkanlar dahilindeki iyileştirmelerimizi kıyasladığımız zaman, teknolojinin bize sunduğu imkanları verimli değerlendiremediğimiz ortadadır.

Sadece teknoloji olarak sahip olduğumuz imkânlar dışında, bugün düşünce olarak da eskiye oranla çok iyi durumdayız, eskiden bir hesaptan, bir hesaba para havale etmek için banka kuyruğunda saatlerce beklerken, bugün masamızda otururken veya seyahat halinde iken bile internet aracılığı ile her türlü ödeme işlemini gerçekleştirebiliyoruz. (elektrik fatura ödemeleri dahil)

Oysa bu süreçteki teknolojinin gelişimini düşünürsek, inovasyon olarak fazla bir şeyler yapıldığını söylemek yanlış olur, bugün baktığımızda her türlü geniş bant iletişimi, yazılımlar, donanımlar bu kadar gelişmiş iken ve diğer sektörler bu teknolojinin imkânlarından faydalanırken sadece elektrik dağıtım sektörü konjonktürün gerisinde kalmış bu nedenle karlılık erozyonuna uğramıştır.

Elektrik dağıtımı müşteri hizmetlerindeki yapısal ve hizmet çeşitliliğindeki değişim nedeni ile görev tanımlarının yeniden belirlenmesinden, iş akış yapısına kadar olan süreç yeniden gözden geçirilmeli, bu işlemler sırasında ise kurum içi bir otokontrol oluşması sağlanmış olmalıdır, aksi halde karmaşa devam edecek, hangi iş hangi aşamalarda hangi birimde ilgili bölümü kadar tamamlanacak, hangi usul ve esaslarla kimlere nasıl devredilecekse belirlenmelidir.

Bu işlem aslında bir organizasyon inovasyondur, teknolojinin sunduğu fırsatlardan faydalanarak stratejik bir inovasyon mümkün, hatta zorunlu hale gelmiştir.

Önerilen İçerikler

Bugün elektrik dağıtım hizmetlerinde iş tanımları ve süreçleri incelendiğinde onlarca bölümde inovasyon fırsatı doğduğu görülecektir. İster Tesisat Muayene/geçici kabul, ister sayaç okuma, Tahakkuk Tahsilat işlemleri olsun, kısaca hizmetin olduğu her noktada yapılabilecek, şirketin faaliyet kârlarını olumlu yönde etkileyecek değişim imkânları mevcuttur.

Daha basit usullerle kaçak/kayıp denetim altına alınabilir, tahsilat oranları daha yukarılara çekilebilir, Bütün bu değişimleri yapabilmek için öncelikle şirketin faaliyetlerinin sayısallaştırılması gerekir. Şirket faaliyet verilerinin sayısallaşması olmadan üretilen hizmetlerin ölçeklenebilmesi mümkün değildir.

Şehirlerin muhtelif yerlerinde kiosk’lar ve temassız ödeme noktaları tesis edilerek kredi kartı vasıtası ile tahsilat oranları attırılabilir. Böylece şirketler daha az tahsilat büroları açarak hem büro, hem de işgücü masraflarını asgari oranda tutabilirler.

Bu aşamada doğrudan şirketin verimlilik ve karlılık durumunu etkileyecek kararların alınabilmesi için detaylı analizler yapılmalı, inovasyon yapmış olmak için inovasyon olmamalı, önce şirketin değişim gerekliliği tespit edilerek, aksayan yerlerde ve değişimin gerektiği yerlerde çözüm getirilmeli.

Bunun için Kanun, tüzük, Yönetmelik ve uygulama talimatlarına göre standartlar çerçevesinde iş tanımlarını incelemek, bu iş tanımlarına göre iş akışlarını gözden geçirerek, gerekli olan formları üretmek veya güncellemekten gerekir.

16. Mart 2012 tarihinde Marmara Belediyeler Birliği tarafından elektrik, su ve doğalgaz sektöründe faaliyet gösteren katılımcıların iştiraki ile yeni nesil sayaç okuma sempozyumu düzenlenmiştir.

Bu konudaki genel yaklaşım kurumlar arası koordinasyon açısından çok güzel olmuştur, fakat bu tür uzaktan sayaç okuma işine şu anda en yakın sektör (müşterilerinde aktif olarak kullanılmakta olan uzaktan okumaya elverişli sayaçların kullanımı nedeniyle) elektrik dağıtım firmalarıdır. Tek bir network kullanılarak tüm elde edilen farklı verilerin kurumlar arası paylaşımı mümkün olabilir.

Genel yaklaşım her ne kadar doğru olsa da kurumların kendi sayaçlarından almış oldukları veri ihtiyacı ve yapısı farklılık göstermektedir. Bunların içinde de diğerlerine göre en karmaşık olan elektrik sayaçlarıdır, (elektrik sayaçlarından sadece fatura tahakkukunda esas olmak üzere 7 ayrı veriye ihtiyaç duyulmaktadır.) bu nedenle uzaktan sayaç okuma altyapısı çalışması yapılırken sayaçlardan alınması gereken verilerin ve uygulamada kullanılacak farklı model sayaç sayıları da (EPDK tebliğine göre elektrik dağıtım sektöründe yarısı yerli olmak üzere en az altı farklı marka sayaç kullanılması öngörülmüştür.) dikkate alınarak detaylı çalışması da ayrıca yapılmalıdır.

Bunların dışında fonksiyon olarak da elektrik sayaçları yapısı itibari ile açma/kesme özelliğinden dolayı diğerlerinde farklılıklar arz etmektedir.

Ayrıca abone adres sistemi ve coğrafi bilgi sisteminin entegrasyonu da bir inovasyondur, bu çalışmanın elektrik dağıtım şirketlerinde uygulanması ile potansiyel aboneler daha proje aşamasında belli olacak, bu taramalar sonucunda da sözleşme yapmadan elektrik kullanan (kaçak/usulsüz) kullanıcılar daha çabuk tespit edilebileceği gibi, özellikle bu yapı ile trafo ve şebeke üzerindeki yük durumları hakkında daha detaylı bilgi sahibi olma imkanı da bulunmuş olunur.

İgdaş abone yapısında müşterilerin tesisat numaralarının üretilmesi bile yerleşim anlamında bir anlam ifade eden sayılardan oluşur, Tedaş yapısında ise coğrafi mahal olarak bir anlam ifade etmeyen ve müteselsil olarak birbirini takip eden bir numaralandırma yapısı mevcuttur. İgdaş abone yapısındaki tesisat numaralandırma yapısı birçok açıdan faydalı bir modeldir.

Adres yapısı katmanı olarak da İgdaş’ın kullanmış olduğu hiyerarşik adres yapısı işletme açısından avantajlı bir yapı oluşturmaktadır.

Her ne kadar elektrik dağıtımı müşteri hizmetlerindeki muhtemel sorunlar birbirine benzer ve bilinirliliği olsa bile her bir dağıtım bölgesi hatta dağıtım bölgesi içindeki il durumuna göre incelenmeli ve sorunların çözümü ve verimlilik artışı için değişim düşünülmeli.

Son Söz: “Tabiatta her şey bir değişimdir ama her değişimin ardında bir sonsuzluk yatar”. Goethe

 

Coşkun Tezel

Fikrini Belirt!

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Sitemiz GDPR kurallarına uygun çerezler kullanmaktadır. Bu çerezler ile websitemizin performansını iyileştirmeyi hedeflemekteyiz. TamamDaha fazla