EDAŞ’ların Yeni Vizyonu, Akıllı Şebeke

6 87

Tamer TATLICIÖZET

      Elektrik Dağıtım Şirketlerinin özelleştirilmeleri ile birlikte, işletmeleri satın alan firmaların operasyonu daha verimli yönetmeleri beklenmektedir. Bugün kullandığımız elektrik altyapısı 125 yıl önce tasarlanmıştı. Güç eksikliklerini hissetmemek, karanlıkta kalmamak, güvenilirlik ve verimin arttırılması için şebeke teknolojisi yenilenmelidir. Şebeke Modern, güncel ve akıllı bir yapıda olmalıdır. Bu bildiride, mevcut AG işletmesinde; Dünyadaki uygulamalardan örnekler verip, nasıl daha karlı ve müşteri odaklı hale getirilebilir konularında sizleri bilgilendirmeye çalışacağım.

Elektrik dağıtım firmalarının, gerek yasal zorunluluk, gerekse de mimariye hakim olmak istemeleri,  Akıllı Enerji Şebekelerinin kurulmasını, kaçınılmaz bir duruma getirmiştir.

Biz de Echelon (Eşelon) firmasının Türkiye’deki iş ortağı olarak, özelleştirmesini tamamlayan firmalara, uygulanmış yerel çözümler sunuyoruz. Echelon, Amerika menşeili bir firma olmasına rağmen, Avrupa’daki en büyük AMI (AMI-Advanced Metering Infrastructure) Gelişmiş Sayaç Altyapısı uygulamasına sahip firmalardan biri olması sebebiyle; bu sahada uygulama tecrübesi en yüksek firmaların başında gelmektedir. Firmamız sadece, uzaktan okuma yapmanın ötesinde, çift taraflı haberleşme altyapısı (AMI) ile pek çok katma değerli hizmeti üretilebilmesi lüksünün yaşanmasına olanak sağlayacaktır. AMI’nin AMR’ den farkı, AMR de sadece okuma yapılabilinmesidir. Mevcut RS232’li sayaçlara takılan harici modem vasıtası ile tüketim ve sayaç üzerindeki diğer bilgiler, merkezi yazılıma iletilmekte; bu veri isteğe göre müşteri ile paylaşılmaktadır. Uzaktan sayaç okumanın dağıtım şirketine faydası, eleman göndermeden sayacın okunmasıdır. Bu iş için yapılacak maliyet; GSM kartı ve vergisine ek olarak modem ile birlikte 400-500 TL civarındadır (merkezi yazılım bedeli hariç).Ayrıca elektrik sayaçları, ev ve apartmanların bodrum kısımlarında yer aldığından GSM şebekesinin çekim kalitesi ile doğru orantılı olarak hatta kopmalar yaşanarak, sayaçlara sonradan takılan modemler sıkça arızalanmaktadır. Bakıldığı zaman uzaktan okuma cazip olsa da iptidai ve pahalı bu tür yöntemler ile tüm şebeke de uygulanması, veri güvenliği ve kesintisiz iletişimde ciddi sıkıntılar meydana getirmektedir.

Gelişmekte olan ülkemizin son yıllarda yakaladığı başarılı büyüme eğrisini devam ettirebilmesi için, kesintisiz ve rekabet içinde ucuz elektriğe ihtiyacı vardır. Arz ve talep arasındaki dengenin mümkün olan en alt seviyede olması, ulke olarak dışaridan aldığımız doğalgaz ve petrol ürünlerine ödenen paranın cebimizde kalması, cari açığın da azalmasını sağlayacaktır. Buradaki önemli konu, talebin yönetimi konusudur. Kurumlarımız, talep tahmini konusunda gerekli çalışmaları yıllardır yapmakta olup doğru bir sonuca ulaşamamaktadırlar. Bu gün artık tahminlemeden talep bilgisini saatlik olarak tüketicilerden otomatik olarak alabilmeliyiz. Bu bize daha kontrollü üretim ve daha planlı satın alma imkanı sağlayacağından kaynaklar çok daha verimli kullanılabilecektir. Bu sayede, elektrik fiyatında kesintisiz ve ucuz tedarik de sağlanacaktır.

aSAY ENERJİ

Yukarıda bahsettiğimiz konular,  İskandinav ülkeleri ve ABD’nin bazı eyaletlerince bu konulara ait sistemleri kurarak işletmeye yıllar önce başlamışlardır. Sistemin özelliği ise Şebekenin akıllı olabilmesine dayanmakta olup bu da mevcut sayaçların, akıllı sayaçlar ile değiştirilmesini gerektirmektedir. Bu konuya, sizlerin şu tür itirazlarını duyar gibi oluyorum; Mevcut sayaçlar neden kullanılamıyor?

Global Yaklaşım

Danimarka, Almanya, İtalya v.b ülkelerdeki elektrik tüketicilerinin, sayaçlarının özellikleri hakkında sizlere biraz bilgi vererek kendi durumumuzu değerlendirmeye çalışacağım.  Örnek olarak Danimarka’dan Seas NVE, EnergiMIDT ve Almanya’dan HAßFURT, ABD den Duke Enerji’nin hizmetlerini ele alalım.

Danimarka’lı Elektrik firmaları, okuma işlemi için sayaç otomasyonuna geçmeden önce uzaktan okuma konusundaki okuma maliyetleri sıfır imiş. Üç ayda bir müşterilere gönderilen mektuplara, sayaçların üzerindeki son endeksin yazılması ve sonrasında geri postalanması ile okuma yapılıyor ve ülkede ki kayıp ve kaçak oranı da %5’lerin altında imiş. Danimarka %20 ile rüzgâr enerjisinden en fazla yararlanan ülke. Evlerin çatılarında bulunan güneş panelleri ve muhtelif yerlerdeki rüzgâr türbinleri ile ihtiyaçlarının bir kısmını yenilenebilir enerjiden karşılıyor,  Akıllı Sayaçların kullanılması ile birlikte fazlasını da şebekeye satabiliyorlar. Bazı evlerin elektrik faturaları ise borçlu yerine, alacaklı olarak geliyor.

Almanya

Almanya’da evlerde bulunan kombiler, hem ısıtma hem de elektrik üretme amaçlı kullanılıyor. Elektrik dağıtım şirketi, Akıllı Sayaç vasıtası ile istediği kombiyi aktive ederek, müşterilerinden elektrik satın alabiliyor. Müşteriler; yıllık, aylık veya günlük tüketimlerini firmanın web sitesinden yada evlerde bulunan digital ekranlardan görerek, tasarruf önlemlerini alabiliyorlar.

Bu ülkelere (eğitim ve yerinde incelemesini yapmaya gittiğimiz şebekelere) gitmeden önce, Almanya ve Danimarka’nın elektrik şebekelerinin bizim şebekemizden çok daha iyi durumda olduğu ön yargısı ile gitmiştik. Fakat gördük ki, bu ülkeler sanayileşme çalışmalarına bizden çok önce başladıklarından genel itibari ile altyapıları bizden daha da eski durumda kalmış; havai hatlar ve güncel olmayan elektrik ekipmanları ise hala sistemde yer alarak çalışmakta idi. Alman hükümeti Nükleer enerji yatırımlarını geçtiğimiz yıllarda sonlandırıp bunun yerine enerjinin sürekliliği için yenilenebilir enerji kaynaklarını destekleme kararı aldı. Bu kararına parelel olarak Alman ailelerinin evlerine aldığı güneş panellerinin bir kısmına da(elektrik satın almayı sağlamak maksadıyla) destek sağlamaktadır.

ECHELON

Ülkemizde 35 Milyon Elektrik abonesi bulunmakta olup şebekelerimizde yaşanan problemler şunlardır:

1.Kayıp ve Kaçak,  miktarının ne kadarı kayıp, ne kadarı kaçak bilinmiyor.

2.Kaçaklar,  faturasını düzgün ödeyen aboneden tahsil ediliyor.

3.Trafolardaki toplam yük ve kapasite bilinmiyor.

4.Serbest tüketicilerin anlaşma gereği çektiği toplam yük bilinmiyor.

Önerilen İçerikler

Bu problemleri çözmek maksadıyla; kullanmış olduğumuz teknoloji sayesinde; trafoya konulacak Data Toplayıcı (DC) ile uçlardaki Echelon Sayaçları, elektrik sayaçları üzerinden haberleşecek, sayaçlardan alınan bilgiyi DC ye aktaran sayaçlardan 200’ün üzerinde elektrik ile ilgili bilgi alınabilecektir. Sayaçlar aynı zamanda bir enerji analizörü görevini de yapacak olup Akıllı Sayaç ve Akıllı Trafonun sizlere sağlayacağı getiriler ise şöyledir:

1.Sayacınıza bağlanabilen, gaz-su sayaçlarınin da, ayni şebeke üzerinden farklı dağıtım firmalarına altyapı sağlar pozisyona gelinmesine olanak sağlayabilmesi.( Çözümümüz ile pek çok dağıtım şirketinin başını çok ağrıtan kaynak planlama; kaçakların, sayaç sabotajlarının saptanması, uzaktan okumanın yani sıra uzaktan disconnect ve connect (with or without power), kontörlü hizmetler verilmesi.

2. Demand Response (Talep Tahmin)  anlık olarak tüketiciden alınarak, önce dağıtım şirketine oradan da, üretim şirketine iletilebildiğinden, bu sayede Kyoto protokolüne uygun olarak CO2 emisyonların da düşüş sağlanması.

3.Yakın zamanda hayatımıza girecek olan elektrikli araçlara uygun altyapılar hazırlanması (Şu anki yapı ile elektrikli araçlar şebekeler için çok ciddi birer problemdir. Bu problemi yönetmek için dağıtım şirketlerinin gerekli altyapı ve otomasyon yapısını akıllı hale getirmesi kaçınılmazdır.).

4.Daha güvenilir ve stabil bir şebeke için, tüketimin gerçekleştiği AG den mümkün olduğunca fazla bilgi alınması; bu bilginin, anlık raporlanması ve uzaktan yönetilebilmesi. (Bir mahallede yaşanan elektrik kesintisini, kullanıcıların yaptığı telefon aramaları ile öğreniyorsanız, şebeke yönetiminden ya da stabiliteden bahsetmek çok zordur.)

Asay Enerji

5. Kurduğumuz Akıllı Şebeke ile kayıp ve kaçağın birbirinden ayrılıp, kaçak tespitinin yapılması, hangi hat boyunca ne kadar kaçak olduğunun tespit edilip Coğrafi Bilgi Sistemleri sayesinde kaçağın yerine noktasal erişimin sağlanması.  (Türkiye’de bazı bölgelerde kayıp ve kaçak oranı %60- %70’ler de iken bazı bölgelerimizde %6 – %7 seviyelerinde seyretmektedir. Kayıp ve kaçak oranının yüksek olduğu bölgelerde, bu konu çok ciddi sorun teşkil etmekte ve hızlı tedbirler alınmasını gerektirmektedir.)

6. Sayaçtan başlayıp trafoya, trafodan da elektrik dağıtım şirketindeki Serverlara kadar giden iletişim ağı hizmetleri altyapısının, firmamızca kurulabilmesi.

7.Ödeme Sistemi, Müşteri ilişkileri Yönetimi, Coğrafi Bilgi Sistemleri, Çağrı Merkezi kurulum hizmetlerine destek verilebilmesi (Bu teknolojiye sahip olarak; tüm yapıya hizmet verebilen Asay Enerji, Türkiye ile çevre ülkelerdeki nadir firmalardan biridir).

8. Önümüzdeki yıllar içinde; çatılara konacak güneş enerjisi panellerinden ve ruzgar enerjisinden gelen elektriğin şebekeye kontrollü verilmesi (  şebekenin bu elektriğe ihtiyacı olmaması halinde, bu elektriğin dağıtım şirketi tarafından kesilmesi ) ile ilgili olarak sayacımızın yeterli ve uzerinde özellikli olması.

9.Sayaçların maruz kaldığı manyetik ya da fiziki müdahalelerin tespiti önemli konulardan biri olup sayaç ile bağlantı kesilmesine rağmen sayaçın kendi içinde bu bilgiyi tutması.

10.Sayaçların kartsız ön ödemeli olarak da kullanılabiliyor olması ( cep telefonundan kontör alır gibi kredi alınabilir).

11.Müşterilerin cep telefonu tarifesi seçer gibi, kullanım saatleri ve tüketimlerine göre tarife belirleyebilmesidir.

NES-System-Software

Çözümlerimiz ile ( GIS ) Coğrafi Bilgi Sistemlerini Entegre ederek Google Maps üzerinden her türlü sayaç, trafo ve sokak aydınlatmanızı anlık görebilecek ve arıza çıkan yeri noktasal tespit ederek, ekiplerinizi yönlendirebileceksiniz. Bu da firmalara operasyonel hız, düşük maliyet ve müşteri memnuniyeti olarak geri dönecektir. Dağıtım şirketi olarak, sayaçlarınızı ve trafolarınızdaki bilgiyi %99,7 doğru okuma yüzdesiyle okuyup ki bu konuda çok iddalıyız, bilgiyi bankaların kullandığı güvenlik seviyesinde emniyetle merkezlerinize iletebileceksiniz.

Asay Enerji olarak, Akıllı Şebekeler konusunda altyapı danışmanlığı ve teknoloji tedarikçiliği hizmetleri sunmaktayız. Kullanmakta olduğumuz Echelon teknolojisi Dünya çapında 80 Milyonun üzerinde sayaç tarafından kullanılmakta olup, bu da Echelon’u akıllı şebeke de lider firma konumuna getirmiştir. Frost & Sullivan’nın 2011 Ağustos ayında Avrupa’da yaptığı araştırmada, % 81 ile Akıllı Sayaç pazarında lider pozisyondayız.

TAMER TATLICI

aSAY Energy

YÖNETİCİ ORTAK

Fikrini Belirt!

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Sitemiz GDPR kurallarına uygun çerezler kullanmaktadır. Bu çerezler ile websitemizin performansını iyileştirmeyi hedeflemekteyiz. TamamDaha fazla